Zuen babeserako
Eguzkilorea

Otsagabia, Baztan, Zugarramurdi,...

Eguzkilorearen legenda
Eguzkiloreari buruzko hainbat kondaira daude, baina oso gustuko dugun bat...

«Duela milaka eta milaka urte, gizakiak lurra jeniatzen hasi zirenean, ez zen ez eguzkirik ez ilargirik existitzen, eta gizakiak iluntasun etengabean bizi ziren, lurraren erraietatik suzko zezenen, zaldi hegalari itzelen eta herensugeen eran irteten ziren jeinu ugariek ikaratuta...
Gizonek, etsita, Lurrari laguntza eskatzea erabaki zuten.
- Amalur (ama Lurra) -erregutzen dizut-etengabe inguratzen gaituzten arriskuetatik babesteko eskatzen dizugu...
Lurra oso lanpetuta zegoen eta ez zien gizonei jaramonik egin, baina hainbesteraino, non azkenean kasu egin baitzien:
- Ene haurrak, laguntzeko eskatzen didazue eta hori egingo dut. Ilargia deituko diozuen izaki argitsu bat sortuko dut.
Eta Lurrak Ilargia sortu zuen.
Hasieran, gizonak asko izutu ziren eta kobazuloetan geratu ziren, irtetera ausartu gabe, baina pixkanaka ohitu egin ziren. Gizonak bezala, jeinuak eta sorginak ere beldurtu egin ziren objektu argitsu hura zeruan ikustean, baina ohitu ere egin ziren, eta berehala irten ziren beren leizeetatik eta berriro jazarri zituzten gizakiak.
Gizonak Lurrera etorri ziren berriro.
- Amalur, esan zioten, oso eskertuta gaude Ilargi amari oparitu diguzulako, baina oraindik zerbait ahaltsuagoa behar dugu, jeinuek etengabe jarraitzen baitigute.
- Ados, Eguzkia deituko diozuen izaki are argitsuago bat sortuko dut. Eguzkia eguna izango da, eta Ilargia, gaua.
Eta Lurrak Eguzkia sortu zuen.
Hain zen handia, argitsua eta beroa, ezen gizonek pixkanaka ohitu behar izan baitzuten, baina haien poza oso handia izan zen, zeren, beroari eta eguzkiaren argiari esker, kolore biziko landareak eta fruta-arbolak hazi baitziren. Eta, are garrantzitsuagoa dena, jeinuak eta sorginak ezin izan ziren egunaren argitasun handira ohitu, eta harrezkero gauez bakarrik irten ahal izan ziren. Berriro joan ziren gizonak Lurra ikustera.
- Amalur, esan zioten, oso eskertuta gaude ama Ilargia eta ama Eguzkia oparitu dizkiguzulako, baina oraindik zerbait gehiago behar dugu, izan ere, egunez arazorik ez dugun arren, gaua iristean jeinuak beren leizeetatik irten eta jazarri egiten gaituzte.
Berriro ere, Lurrak esan zien:
- Ongi da. Beste behin lagunduko dizuet. Hain lore ederra sortuko dut zuentzat, ezen, hura ikustean, gaueko izakiek eguzkia bera dela pentsatuko baitute.
Eta Lurrak sortu zuen Eguzkilore lorea (Eguzkiaren Lorea), gaur egunera arte gure etxeak izpiritu gaiztoetatik, sorginetatik, lamietatik, gaixotasunaren, ekaitzaren eta tximistaren jeinuetatik defendatzen dituena .»