ŞEBİNKARAHİSAR DOĞUMLU AMERİKAN VATANDAŞl , ERMENİ SOYKlRlMlNlN CANLl GÖRGÜ TANlĞl ERMENİ YAZAR " ARAM ÇEKENİAN " ARAM HAİGAZ VE ŞANLl ŞEBİNKARAHİSAR DİRENİŞİ ÜZERİNE Bugün soykırım hatıratı denildiğinde ilk akla gelen yazar Aram Haigaz dır . Çoğu akademisyen ve tarihçilerin soykırım hakında bilgi almak için ona başvurmuşlardır . Aram Haigaz hatıratlarıyla olduğu gibi mizah dolu hikayeleriyle Ermenice edebiyatının en sevilen yazarlarından birisi olmuştur . Aram Haigaz 1915 Ermeni Soykırımında babasını , kardeşlerini ve diğer akrabalarını kaybettiğinde çocuk yaşlarındaydı . Annesi ve kendisi gibi diğer sağ kalanlarla birlikte Suriye çöllerine ölüm yolculuğuna çıkartıldılar . Aram Haigaz ' a Kürt bir aile sahiplendi böylece İslamı kabul etirilerek hayatta kalmayı başardı . Aram Haigaz efendisine 4 yıl hizmet ettikten sonra bir yolunu bulup oradan kaçtı . Aram Haigaz o döneme ait anı kitabı " Kürdistan Dağlarında 4 yıl " Türkiye ' nin Osmanlı İmparatorluğu olduğu dönemde Kürt aşiret reisleri arasında çoban ve hizmetçi olarak yaşamını ve çocukluğunun nasıl geçtiğini anlatmaktadır . 1919 yılında İstanbul ' a gelerek tesadüfen aileden sağ kalan teyzesini bularak bir süre yanlarında kalır . Amerikan misyonerlerin yetimhanesinde kaldığı zaman ünlü Ermeni yazar ve edebiyat eleştirmeni Hagop Oşagan ' ın ders verdiği Gentronagan Lisesi ' ne devam eder Aram Haigaz iki yıl sonra 1921 ' de Amerika ' ya yerleşir . Aram geçimini sağlamak için değişik işlerde çaliştı ve aynı zamanda Ermeni gazete ve dergilere yazılar yazmağa başladı . Aram Haigaz 10 Mart 1986 yılında 85 yaşında öldüğünde 10 kitap ve yüzlerce yazı ve makale yazdı . Birçok edebiyat ödülüne layık görülen Aram Haigaz zamanın en popüler Ermeni yazarları arasında yerini almıştır Aram Haigaz ' ın memleketi günümüz Türkiye ' nin Kuzey Doğu bölgesindeki bir dağın eteğinde bulunuyordu . Bu kasabanın adı Antranik Ozanyan Paşa ' nın doğduğu Şebinkarahisar dı . 1915 Ermeni Soykırımı kapıya dayandığında Şebinksrahisar halkı tehcir kararına uymıyarak , aynı Musa Dağ ' lılar gibi direnişi seçtiler . Devletin yalan mekanizmasına karşı bu bir ayaklanma değil şanlı bir direniştir Şebinkarahisar ' daki 5 000 kişilik Ermeni nufusun tamamı hayvanlarını ve ezraklarını beraberlerinde alarak bir dağın zirvesine tırmandılar . Eski bir Roma kalesinin kalıntılarını mekan olarak seçerek savunma pozisyonuna geçtiler . Şanlı Şebinkarahisar Direnişide " Hinçak Partisi " ağır sorumluluk üstlendi , Murat Boyacıyan " Mezn Murat " Şebinkarahisar halkını yalnız bırakmadı 500 kişiden oluşan fedai gurubuyla yardıma koştu . Murat Boyacıyan ' ın önderlığinde halkın katılımıyla büyük bir direniş başlatıldı . Düşmana verilen ağır kayıplara rağmen Şebinkarahar halkı 1 ay direndi , silah ve ezrakın tükenmesiyle direniş kırıldı , kaçan kaçıp kurtuldu ancak halkın coğu katliama uğradı . Bu katliamda Aram Haigaz babasını , kardeşlerini ve akrabalarını kaybetti , çok az kişi hayatta kalabildi , hayatta kalanlar arasında Aram Haigaz ve annesi de bulunmaktaydı onları da Süriye Çöllerine doğru ölüm yolculuğuna çıkardılar .

Hagop Sekayan