Mereyü 🇺🇦 @mereyu@qoto.org

Türkiye'de öğretmen denince çoğu insanın kafasında bir memur tiplemesi canlanıyor. Halbuki ülkemizde pek çok farklı öğretmenlik deneyimi var. Atanamayan öğretmenler, doğuda görev yapan öğretmenler veya emekli olmasına rağmen çalışan öğretmenler gibi.

Ben öğretmenliğin üç yüzü üzerinde duracağım:

🔵 Özel okul öğretmenliği: Kimi zaman gündem olmasıyla hatıra gelen öğretmenlerdir. Özel okulların çoğunda öğretmencilik oynanıyormuş gibi geliyor bana. Devletin özel okullara destek vermesi sonucu eğitimci olmayanların açtıkları okullar maalesef bunun en büyük nedeni.

Türk Eğitim-Sen, 29 Aralık 2017 tarihinde yayınladığı duyuruda öğretmenlere mesai saatleri dışında öğrenci koçluğu, ev ziyareti ve kitap dağıtımı gibi görevler verildiğini belirtmiştir. Bunlar için tabii ki ücret verilmiyor. Bizzat çalışanlardan duyduğum ve şahit olduğum üzere kayıt için veli aramaları, idare tarafından ticari kaygıyla yapılan yüksek not baskısı ve yazın verilen eğitim dışı görevler de var.

Aslında öğretmenlerin çoğuyla bir yıllık sözleşme yapılıyor. Buna dokuz aylık demek daha doğru olacaktır zira, bu sözleşme yaz aylarını kapsamıyor. Dolayısıyla öğretmen, kıdem tazminatı gibi bir haktan yoksun oluyor.

Birlik Sendikası'na bağlı Özel Okul Öğretmenleri Sendikası, 2021'de kuruldu. Örgütlenme eksikliğini bir miktar giderse de hâlâ yeterli değil. Çoğu öğretmen, özel okulu atanana kadar çalıştığı geçici bir yer olarak gördüğü için yapılan haksızlıklara susup sabrediyor. Bu, Mükemmel Darwinci piyasa modelimizde fakirlerin kendilerini potansiyel zengin olarak görüp isyan etmemesine benziyor.

🔴 Dershane öğretmenliği: Üniversite sınavına yönelik yoğun tempolu bir çalışma. 9koy.org sitesindeki "Dershane öğretmenliği madende çalışmak kadar zor" başlıklı habere göre, öğretmenler büro memuru olarak çalıştırılıyor, maaşlar elden veriliyor ve günde 13 saate varan çalışma süreleri söz konusu. Zaten haftasonu tatili yok, haftada bir gün izin olmak üzere haftanın altı günü çalışılır. Karşılaştırma bakımından söylüyorum; artık çoğu tekstil atölyesi haftasonu çalışmıyor.

Dershane öğretmeninin tüm günü apartmandan bozma bir ticarethanede geçer. Atları yarışa hazırlayan bir kondisyoner misali öğrencileri sınava hazırlar. Vahşi kapitalizmin en büyük göz boyamalarından biri olan performans ile de korkutulur öğretmenler. Hata yapma lüksü yoktur.

Not verme gibi bir kaygıdan ari olmak ve çoğunlukla kılık kıyafet prosedürünün olmaması bu deneyimin iyi yanları.

Yirmi yılda sekiz bakan ve her bakanla değişen sisteme bağlı olarak derinleşen bir eğitim krizi görüyorum. Fakir Baykurt "Öğretmen boyun eğmez." demiş ama gelinen noktada en çok boyun eğenler öğretmenlerden çıkıyor. Böyle nasıl yetişir fikri hür vicdanı hür bir nesil?

🟢 Ücretli öğretmenlik: Dünyada eşi benzeri olmayan bir sistem. Eşit işe eşit ücret verilmesi gerekirken ücretli öğretmenler, meslektaşlarının dörtte biri oranında para alır. Kimi meslektaşları acıyarak kimiyse tiksinerek bakar onlara.

Atanan bir öğretmen, 15 saatin üzerinde verdiği her ders için ek ders ücreti alır. Bir öğretmenin haftalık verebileceği ders sayısı en fazla 40'tır. Ücretli öğretmen bu sayıya ulaşsa bile, asgari ücretten az kazanır. Özeldeki gibi mesai bazlı çalışma olmaması işin güzel yanlarından. Ancak iaşe verilmiyor yani yol ve yemek karşılanmıyor. Sigorta ise yarımdır.

Türk Eğitim-Sen'in açıkladığı verilere göre 2021-22 eğitim-öğretim yılında ücretli öğretmen sayısı 85513 olmuş. Hakkari, Bayburt, Bolu ve Çorum hariç 77 ildeki norm kadro açığıysa 115093. Bu bile sistemin ne kadar şerefsizce dizayn edildiğinin kanıtıdır.

Şarlatan, genellikle sözdebilimsel temellere dayanan alternatif tıp uygulayıcılarına verilen bir addır. Ancak bu sıklıkla soytarı, dalkavuk ve şebek gibi anlamlara gelen şaklaban sözcüğüyle karıştırılıyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Ankarpark üzerinden Mansur Yavaş'ı, CHP'yi ve ona oy verenleri hedef almış. Mansur Yavaş, kendisine ders niteliğinde bir yanıt vermiş ve Ankapark'ın beş gün önce belediyenin eline geçtiğini anlatmaya çalışmış ama bunların suratı keçe gibi olmuş; anlamazlar.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın Resmi Gazete'de yayınladığı tebliğe göre 15 milyon 987 bin 428 işçiden 2 milyon 280 bin 285'i sendika üyesi.
Katledilişinin 42'nci yıldönümünde Kemal Türkler'in mezarına emek süreçleri hakkında iyi haberler götüremiyoruz.

Kavağı meşe diye satar kavakçı
Dolandırır devleti, olur arakçı
İyi ki kavakçı değilim; var onurum
Sülalesi rahat onun, edinir yaltakçı

Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişçi'nin Venezuela'da yaptığı "Biz hayvancılık yapıyoruz; hayvanlarımıza sanki pizzacıdan pizza, burgerciden burger ısmarlar gibi dışardan yem alıp öyle yediriyoruz." açıklaması vatan hainliği değil de nedir?

Birinci Lig'de play-off sistemi değişti. Buna göre, üçüncü sırayı alan takım doğrudan play-off finaline gidecek. Dördüncü ile yedinci, beşinci ile de altıncı üst sıradakilerin ev sahipliğinde tek maçlı elemeden geçecek.

Sistemi saçma bulsam da play-off sisteminin uygulandığı 2005-06 sezonundan beri yalnızca bir kez üçüncü takım Süper Lig'e çıkabilmiş.

Geçen sezondan geriye doğru gidersek;

2021-22: Dördüncü sıradaki İstanbulspor, finalde Bandırmaspor'u 2-1 yenmişti.

2020-21: Samsunspor, beşinci olan Altay'a elenmişti. Altay, Süper Lig'e çıkmıştı.

2019-20: Fatih Karagümrük, penaltılarla Adana Demirspor'u 6-5 mağlup etmişti. Karagümrük, ligi beşinci sırada tamamlamıştı.

2018-19: Yine beşinci Gazişehir Gaziantep, Hatayspor ile final oynamıştı. Normal süresi 1-1 biten maçı Gaziantep ekibi, penaltılarla 5-3 kazanmıştı.

2017-18: Üçüncü olan Boluspor, yarı finalde Gazişehir Gaziantep'e elenmişti. O da finalde normal sezon beşincisi Erzurumspor'a yenilmişti.

2016-17: Meşhur iftarda başlayıp sahurda biten maçta Göztepe, Eskişehirspor'u yenmişti. Göz Göz, normal sezonda beşinci sırayı almıştı.

2015-16: Play-off oynanan 17 sezonda, üçüncünün üst lige çıktığı tek sezon. Alanyaspor, Balıkesirspor ve Adana Demirspor'u yenerek bu başarıya ulaşmıştı.

2014-15: Üçüncülüğü kimseye kaptırmayan Alanspor, Samsunspor'a 5-1 ve 4-0 yenilmişti. Finalde Antalyaspor, Samsunspor'un üstesinden gelip Süper Lig'in yolunu tutmuştu.

2013-14: Altıncı sıradaki Mersin İdman Yurdu önce üçüncü Orduspor'u sonra Samsunspor'u yenmişti.

2012-13: Bu sezon farklı bir durum vardı. 1461 Trabzon, Trabzonspor'un rezerv takımı olduğu için play-off etabına dahil edilmedi. Ancak dördüncü sıradaki Manisaspor da bir ilki başaramadı. Altıncı sıradaki Konyaspor'a finalde 2-0 yenilerek sahadan boynu bükük ayrıldı.

2011-12: Çaykur Rizespor, finale bile yükselemedi. Adanaspor'u yenen Kasımpaşa, Süper Lig'in son ekibi olmuştu.

2010-11: Normal sezonu beşinci sırada tamamlayan Orduspor'la karşı karşıya gelen Gaziantep BB, 1-0 yenildi.

2009-10: Bu sezon yükselme grubu olarak oynanmış ve yedinci sıradaki Konyaspor, iki galibiyet bir beraberlik ile 7 puan toplayıp yükselmişti. Adanaspor ise ortalarda görünmüyordu.

2008-09: Bu ve bundan önceki sezonlarda play-off tek maçlar üzerinden önceden belirlenmiş bir statta oynanıyordu. Boluspor da Karşıyaka'ya yenilmişti. Şimdiki adı Osmanlı Stadyumu olan Yenikent ASAŞ Stadyumu'nda oynanan finalde Kasımpaşa, 2-1'lik skorla galebe çalıyordu.

2007-08: Maçlar İnönü ve Ali Sami Yen'de oynanmıştı. Sakaryaspor, başarı gösterememiş ve Boluspor'u 2-0 yenen Eskişehirspor, Süper Lig'e yükselmişti.

2006-07: Beşinci Kasımpaşa'ya diş geçiremeyen Malatyaspor, çöküş dönemine giriyordu.

2005-06: Bir sonraki sezon ile birlikte ikinci seviye futbol ligi, Lig A adıyla düzenlenmiştir. Bu iki sezon da play-off Ankara 19 Mayıs Stadyumu'nda oynanmıştır. Normal sezon dördüncüsü Sakaryaspor, Altay'ı 4-1 yenerek play-off sisteminin ilk galibi olmuştur.

17 Temmuz 2022 akşamüstü sularında sosyal medya, Suriyelilerin Bahçeşehir'deki göletten kaz çaldığı iddiasıyla çalkalanmıştı. İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nün açıklamasına rağmen komplo teorileri devam etti. Gel gör ki bu spekülasyonlar boşa çıktı. Gölettekiler kaz değil ördek, kadınlar Suriyeli değil Iraklıydı.

Zeynep El Zuheyri, ördeklerin kendilerine ait olduğunu ve gölete bırakmak istediklerini söyledi. Bunu kanıtlarıyla çeşitli medya kuruluşlarına anlattı. Başakşehir'i bilen biri için hiç ilginç olmayan bir olay, ülkemizin ırkçılarını şaşkına çevirmişti. Provokasyonu başlatanlar bile gölette kaz olup olmadığını bilmiyordu. Yoksa biliyorlar mıydı?

Küçükçekmece'de 20 Temmuz Caddesi var. Günün anlam ve önemini düşündüğümde aklıma 1969'da Apollo 11'in Ay'a varması geldi. Kendi çapımda aydınlanma yaşayıp dumura uğradım. Beş yıl sonra gerçekleşen Kıbrıs Barış Harekatı aklımdan tamamen çıkmıştı.

20 Temmuz aynı zamanda, 2015'te IŞİD'in Suruç'ta 34 vatandaşımızı katlettiği ve ertesi yıl OHAL'in ilan edildiği gündür. Türkiye'de OHAL, yedi kez uzatıldıktan sonra 18 Temmuz 2018 günü sona ermişti.

1402'deki Ankara Savaşı, 1936'daki Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve 1944'teki başarısız Hitler suikasti de önemli.

Ataol Behramoğlu, 16 Temmuz 2022'de katıldığı Halk TV yayınında 11 yıldır görev yaptığı İstanbul Aydın Üniversitesi'nin baskı altında işine son verdiğini anlatmıştı. Aynı programda Behramoğlu, kurban bayramını eleştirmiş ve hükümete beddua etmişti. Bunun ardından başta Alpay Özalan olmak üzere Aktroller tarafından hedef gösterilmişti.

Kamuoyunda Behramoğlu'nun bu hedef gösterme yüzünden işinden olduğu sanısı yayıldı. Ancak kazın ayağı öyle değildi. Kendisi bugün Cumhuriyet'te yayınlanan Aydın Üniversitesi'ne Veda Ederken başlıklı yazısında meseleye dair ipuçları veriyor.

Behramoğlu, son iki kitabı hakkında mayıs ayında yapılan bir toplantıda iktidara yönelttiği ağır eleştirilerin yanı sıra SADAT denen paramiliter örgüte karşı sosyal medyada verdiği yanıt üzerinde duruyor. İktidar, bu nedenle üniversite yönetimine tepki gösterince yönetim kaygılanmış.

Ülkemizde olmayan ifade özgürlüğünün ve endişeli muhafazakarlığın son kurbanı oldu kendisi. Fakat böyle giderse kendisinin arkasından peşi sıra gelenlerin olacağı çok belli.

Üniversite sınav sonuçlarının açıklanmasının ardından gelenekselleşen bir şekilde sınavın birincileriyle çeşitli medya kuruluşları röportaj yaptı.

Sisteme çok hakim değilim ama öğrendiğim kadarıyla sınav iki günde tamamlanıyor. İlk oturuma Temel Yeterlilik Testi (TYT) deniyor. İkinci kısıma Alan Yeterlilik Testi (AYT) adı veriliyor ve sayısal, sözel veya eşit ağırlık dallarında puanlar böylece hesaplanıyor.

İşte bu ilk sınavın ve eski adı YDS olan Yabancı Dil Testi (YDT) İngilizce alanının birincisi Kocaeli'nin Darıca ilçesinde yaşayan Zeynep Dila Kuyucu. Özel ENKA Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Kimya Bölümü öğrencisiymiş. Birincinin özel de olsa meslek lisesinden çıkması kadar kanserle özdeşleşen Dilovası'ndaki bir okuldan çıkması da garip.

Dokuzuncu sınıftan beri düzenli olarak çalıştığını söylüyor Kuyucu. Annesi ve babası doktormuş. Bir de kardeşi varmış. Bilgisayar mühendisi olmak istediğini kaydediyor. Bunun için İTÜ, Boğaziçi veya Sabancı tercih edebilirmiş. Yani Teknik Üniversite ve Boğaziçi itibarından pek bir şey kaybetmemiş.

AYT eşit ağırlık birincisi İzmir Atatürk Lisesi'nden Selin Aşıkiraz oldu. Devlet okulundan çıkması sevindirici. Özel okulun başarı demek olmadığını bir nebze de olsa anlatabilmiştir. Ancak Aşıkiraz, on birinci sınıftan beri çalıştığını ve dershaneye gittiğini belirtiyor. Kendisi adı lazım değil bir haber sitesinde iğrenç yorumlara maruz kaldı.

Mali müşavir anne ve bilgisayar mühendisi babanın tek çocuğu. Hedefi çok net: Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü.

İki birincinin ortak noktaları büyük kentlerde yaşamaları, kalabalık olmayan ailelerde büyümeleri ve ebeveynlerinin de üniversite mezunu olmasıdır. Tabii, çoban olmadıkları için takdire şayan bulunmayacaklardır. Ben kendilerine iyi dileklerimi iletiyorum. Yolları bahtları açık olsun!

Büyük Birlik Partisi Genel Başkanı Mustafa Destici, bazı işverenlerin işçinin hesabına asgari ücret yatırdıktan sonra 1000-1500 lirasını elden geri aldığını şaşkınlıkla anlatıyor. Bu tür iğrençliklerden uzun süredir haberdardım.

Asgari, minimum yani en az anlamına gelir. Devletin belirlediği asgari ücreti karşılayamayacağını düşünen patron, şirketini kapatıp ücretli bir işe girebilir. Aksi halde kimseyi oyalamaya hakkı yok. Mükemmel Darwinci piyasa modelimiz bize bunu salık veriyor.

Eski profil fotoğrafına elveda!

Hesabımı açtığımdan beri kullandığım maviden yeşile belli belirsiz bir geçiş temalı profil fotoğrafını değiştirdim. Artık Roma İmpatorluğu'nun renkleri olan sarı-kırmızı hakim renk olacak.

Kılıçdaroğlu, iktidara sufle vermeye devam ediyor. Aslında sadaka kültürünün devamı niteliğinde bir adım bu. Ülkemizde dörtnala enflasyon olmasaydı böyle bir şeye gerek kalmayacaktı.

Beşli Çete'ye yapılan yardımlarla tüm öğrencilere burs verilebileceği eleştirileri haklı. Ancak bugün açıklanan üniversite sınavı sonuçları çok acıklı bir tabloyu gözler önüne seriyor. Başarısızlığın dışlandığı bir sistemde bunlar ne kadar doğru?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, katıldığı panelde 12-14 saatlik çalışmanın geride kaldığını ve günümüzde herkesin 08.00-17.00 çalıştığını söylemiş. Önümüzdeki yirmi beş yılda çalışma süresinin altı saate ineceğini de eklemiş. Bakanın yaşadığı ütopyada öyle olabilir. Ben de buna sadece "İnşallah!" demek istiyorum.

Biz 2022'de bunları tartışırken Bertrand Russell, 1935'te yazdığı Aylaklığa Övgü başlıklı denemesinde çalışmanın dört saatle sınırlandırılmasını önermişti. Sanırım o günleri göremeden öleceğim.

İşi düşen herkes PTT'yi kurşunlamayı en az bir kere düşünmüştür.

Bereketli Topraklar Üzerinde gibi muhteşem bir filmin yönetmeni olan Erden Kıral vefat etmiştir. Seksen yaşındaki Kıral'ın ölüm nedeni beyin kanamasıymış. Kendisi hep iyi hatırlanacaktır. Toprağı bol olsun.

Misafir öğretim üyesi, akademik kadroda olmamasına rağmen bir üniversitede belirli bir süre için görev yapan akademisyendir ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu madde 40 uyarınca görev yapar.

İstanbul Teknik Üniversitesi Makina Fakültesi'nde görev yapan üç misafir öğretim üyesi hakkında bayağı konuşuldu. Özellikle tiplerinden ve isimlerinden dem vuruldu.

Google Scholar'dan baktığım kadarıyla Aamir Hamid, toplam 695 kere atıf almış. 2018'de yazdığı Impacts of binary chemical reaction with activation an unsteady flow of magneto-Williamson nanofluid başlıklı makalesine 84 atıf yapılmış.

Peyman Roodgar Saffari, dokuz makalesinden biri 20, biri 18 ve diğeri 17 kez olmak üzere toplam 85 kez alıntılanmış. Farrukh Mahzar'a ise toplamda 111 kere atıf verilmiş.

Teknik Üniversite yaptığı açıklamada birçok ülkeden misafir öğretim üyesi kabul ettiğini ve bu üç akademisyenin dünyada 334'üncü sırada bulunan İslamabad Ulusal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi ile 378'nci sırada bulunan Quaid-i-Azam Üniversitesi'nden alanında uzman kişiler olduğunu vurgulamış.

Faşizmin geldiği nokta çok üzücü. Bunun sonuçları hepimiz için acı olacak. Bir yandan liyakat derken diğer yandan böylesi bir tavır oldukça çelişkili. Tez zamanda akıl fikir diliyorum ülkemin ırkçılarına.

OECD verilerine göre en çok çalışan ülke Türkiye. İşçilerin %15'inden fazlası haftada 60 saat ve üzeri çalışıyor. Aslında bu, cumartesiyi de sayarsak günlük on saat çalışmaya denk geliyor. Bu kadar çok çalışıp bu kadar az kazanan bir ulus daha yok yeryüzünde. Vahşi kapitalizmin böylesine hüküm sürdüğü, dolayısıyla bölüşümün adil olmadığı memleketimden emek süreci görünümleri -şimdilik- böyle.

Dünya Emoji Günü'nü kutlarken Smiley ile başlayan bu yolculuğun yeni bir iletişim yolu haline geldiğini anlamak gerekiyor. Öyle ki Oxford, 2015'te 😂 emojisini yılın sözcüğü seçmiştir.

Antik Mısır'daki hiyeroglifler gibi bir emoji de birden farklı anlama gelebiliyor. Bir emojinin iki karakter olması nedeniyle karakter sınırı olan platformlarda da iş görüyor.

Facebook ve Instagram'ın ardından artık anlık mesajlaşması uygulamaları olan Telegram ve Whatsapp'ta da emoji ile yanıt verilebiliyor. Buna ifade bırakmak deniyor.

Emojipedia'ya göre Eylül 2021 itibariyle 3633 emoji bulunuyor. Bu sayı her yıl çıkan yeni emojilerle artıyor. Bakalım sözcükleri kullanmadan (belki emojiler aracılığıyla) kendimizi ne kadar anlatabileceğiz?